duurzaamheid en innovatie

Eeuwige inspiratie

De kansen liggen voor het oprapen. Opdrachtgevers die willen, gebruikers die overlopen van ideeën, een slimme omgeving en een team dat gemotiveerd is en mondiaal tal van ambities van het gewenste niveau heeft waargemaakt. Het is de kunst deze drijvende krachten op te lijnen en vervolgens bedachtzaam tot de best mogelijke conceptelementen te komen die leiden tot een faciliteit die haar gebruikers en omgeving eeuwig zal inspireren. Bij onderzoeken zullen innovaties ontstaan doordat zicht ontstaat op kansen, die alleen maar met behulp van vernieuwende aanpak of vernieuwende technieken te verzilveren zijn.

Levenscyclus

Het lijkt wel een tweede natuur om altijd en, bij alles, onszelf de vraag te stellen of het anders en beter kan. Het terugdringen van materiaal - en energieverbruik gedurende de gehele levenscyclus van een faciliteit vraagt om voortdurende en intensieve aandacht van iedereen die betrokken is bij de ontwikkeling, realisatie en exploitatie. Kennis en ervaring inzetten, om concreet inzicht te krijgen in de diverse levensfasen van de faciliteit, verzorgt dat de betrokkenen gevoel krijgen voor de essenties van de opgave. Terugdringen van energie- en materiaalgebruik zijn voor de handliggend, maar ons realiseren welke rol een belangrijk gebouw over vijfentwintig jaar zal vervullen, is minstens zo interessant in het kader van duurzaamheid. Zo ontwikkelden wij in 1996 mee aan de Universiteitsbibliotheek van Utrecht. Nu lijkt het vanzelfsprekend, maar destijds ontdekten wij dat bibliotheken – als het ware – geen toekomst hebben. Om die reden bereidden wij destijds het gebouw voor als verzamelgebouw, waar studenten zich ontmoeten en studeren.

(Inter)nationaal onderzoek

Het voortdurend verleggen van de grenzen is een van onze strategische speerpunten. Regelmatig initiëren wij nationale en internationale onderzoek- en demonstratieprojecten. Door intensieve samenwerking met gevestigde kennisinstituten, verspreid over de wereld, ontstaat kennisuitwisseling en blijven wij goed op de hoogte van de laatste technische ontwikkelingen. Dat helpt in onze dagelijkse adviespraktijk bij het ontwikkelen van innovatieve,  soms onconventionele, maar tóch praktische oplossingen.

Zo nemen wij onder andere deel aan onderzoeken op het gebied van innovatieve ventilatie, laag exergy systemen voor duurzaam verwarmen en koelen, klimaatactieve bouwelementen, laag exergetische infrastructuur en werkelijk energiegebruik en gebruikersgedrag.

Een aantal van de internationale onderzoeken worden uitgevoerd onder auspiciën van het International Energy Agency (IEA), zoals recentelijk IEA EBC Annex 66 ‘Definition and Simulation of Occupant Behavior in Buildings’, in samenwerking met de TU/e.

Het verbinden van de theorie naar de praktijk, om te komen tot toepasbare systemen is met succes gedemonstreerd in Heerlen bij de grote renovatie van de campus van pensioenfonds ABP. Huygen is een van de uitvoerders van het Heerlense Mijnwaterproject, ondersteund door de Europese Commissie. Bij het concept voor de renovatie van ABP speelden wij in op de mogelijkheid om energie uit mijnwater in te zetten. Inmiddels is dit werkend opgeleverd.

Op nationaal vlak zijn wij initiator van het recent gestarte TKI Energo project TRECO: Towards Real Energy performance and Control. Hierin wordt in een samenwerking met de TU/e en Universiteit Maastricht een unieke verbinding gelegd tussen gezondheid- en comfortaspecten, gebruikersgedrag en energiegebruik.

Studenten als geweten

Dankzij deze nationale en internationale onderzoeksprojecten beschikken wij over een uitgebreid internationaal netwerk, waarin wereldwijd wordt samengewerkt met onderzoeksinstellingen en consultants. Wij beogen daarmee een liaison te vormen tussen de bouw- en installatiepraktijk en fundamenteel onderzoek. Bij deze samenwerking zijn tevens internationale studenten betrokken. Zo begeleiden wij momenteel drie studenten uit Praag en geven wij hun de kans kennis te maken met onze adviespraktijk. We betrekken hun o.a. bij de conceptuele fasen van projecten. Hun onbevangen benadering van vraagstukken geeft vaak een enorme boost aan de creativiteit.

Uitstekend voorbeeld daarvan is geweest de restauratie van het Glaspaleis in Heerlen. Het voormalige (gebouwd in de dertiger jaren van de vorige eeuw), gestapelde en overdekte en winddichte marktplein, ontworpen door architect Peuts, dreigde gesloopt te worden. Vanuit de ideeën van studenten ontstond de gedachte het gebouw voor de toekomst te behouden. Het betekende wel dat er een zinvolle functie aan moest worden gegeven. De ambitie was enorm. Kantoorwerkplekken voor ambtenaren, muziekschool, expositieruimte, bibliotheek, theater, grand café, restaurant en stadshal/ontvangstruimte, te realiseren in een jong monument, waarbij de monumentale waarde vooral bestond uit de ranke en bijzonder vormgegeven constructie van het gebouw en nagenoeg volledig glazen gevel. De ambitie staat er en het werkt.

Zonneschoorsteen en hybride ventilatie

Laat de natuur haar werk doen. De elementen zijn er en ze manifesteren zich. Het drijft de moderne ontwerpers van gebouwde omgeving om gebruik te maken van de zonnewarmte, het licht van de zon, de wind, de energie in de bodem, de energie in de lucht en het regenwater. Deze elementen zijn allemaal ingezet bij de ontwikkeling van de Innovatoren in Venlo (architect Jo Coenen & Co). Als landmark en icoon voor internationale land- en tuinbouwbeurs “de Floriade” diende het gebouw hoogverheven uit te tornen boven zijn omgeving en te beschikken over een vorm die indruk maakt en die men zich herinnert. Het zou niet meer van deze tijd zijn als het gebouw niet tevens een zinvolle functionele rol kreeg. Zo ontstond een modulair gebouw, grotendeels geprefabriceerd, uitbreidbaar doormiddel van het op hoogte “inschuiven” van kantoormodules, zeer energiezuinig (label A+) en gemaakt van uitsluitend duurzame materialen. De gevels zijn actieve onderdelen van de klimaatinstallatie en verzorgen dat passief, wat wil zeggen zonder toevoer van energie, het gebouw verwarmd, gekoeld en geventileerd wordt.

Monumentale gevel als klimaatregeling

Het principe van actieve gevel werd eveneens toegepast bij de restauratie en herbestemming van het Baco-gebouw. De creativiteit (out of the box) was van een zeer hoog niveau op het moment dat er oplossingen moesten komen bij de ambitie van de opdrachtgever om het oude industriële gebouw naast het spoor in Roermond als hun hoofdkantoor in gebruik te gaan nemen. De spouw tussen de oude monumentale gevel en het nieuwe isolerende binnenblad leverde een scala van oplossingselementen om er een zeer energiezuinig en veilig gebouw van te maken dat zijn uitstraling naar de omgeving voor de komende eeuw heeft behouden en waarin de klanten van de woningbouwvereniging worden ontvangen en waarin ze, als een soort laboratorium van woonvormen, gedemonstreerd krijgen hoe hun woonsituatie er in de toekomst uit zal zien.

Gebouwmassa en zonnesluizen

Maximaal gebruik maken van de natuur om een comfortabele en functionele gebouwde omgeving te creëren, vraagt om kennis van (bouw)fysica. Dat de massa van het gebouw daarbij een grote rol speelt, is bekend. De wijze waarop zinvol van die massa gebruik kan worden gemaakt, is steeds weer een opgave. Bij de Universiteitsbibliotheek te Utrecht is de betonmassa zeer effectief ingezet. Het bouwfysisch effect, wat vooral in termen van comfort en energiezuinigheid tot uiting zou komen, was voor de architect de reden de betonconstructie (interieur-zijdig) via de binnenlucht en via straling volledig in contact te houden met de gebruikers van het gebouw. Daardoor ontstond het principe van “ruwbouw is afbouw”. De gebruikers zien en voelen hoe het werkt. Als de zon schijnt, en er is behoefte aan warmte, dan gaan de zonnesluizen open. Als het felle zonlicht tot hinder leidt, gaan de zonnesluizen op een kier waardoor je wel nog de echte kleuren van de natuurlijke omgeving kunt blijven waarnemen. Je ziet en je voelt hoe het werkt. Het inspireert voortdurend en bent er op je gemak; een uitstekende omgeving om geconcentreerd te studeren.